فهرست مطالب
تویوتا و Waymo (وِیمو)، شرکت خودروهای خودران متعلق به Alphabet (شرکت مادر گوگل)، روز ۸ آبان ۱۴۰۵ (۳۰ اکتبر ۲۰۲۶) اعلام کردند که تاکسیهای بدون راننده بعدی Waymo، نسخهٔ ویژهای از خودروی برقی تویوتا bZ4X خواهند بود. جواب کوتاه این است: تویوتا این خودروها را در کارخانهٔ تاکائوکا در شهر تویوتا (استان آیچی ژاپن) میسازد و سنسورها و کامپیوترهای رانندگی خودکار Waymo را همانجا، روی خط تولید، روی خودرو نصب میکند. آزمایش و اعتبارسنجی این ناوگان از سال ۲۰۲۷ در ژاپن شروع میشود و در سالهای بعد به بریتانیا و دیگر بازارهای Waymo میرسد.
اهمیت خبر در یک جمله: تا امروز Waymo خودروی آماده میخرید و بعد در کارگاهی جدا آن را به تاکسی خودران تبدیل میکرد. حالا بزرگترین خودروساز جهان این کار را از ابتدا در کارخانهٔ خودش انجام میدهد. این تغییر میتواند ساخت تاکسی خودران را ارزانتر و سریعتر کند. هنوز قیمت، تعداد خودروها و تاریخ دقیق شروع سرویس مسافری اعلام نشده است.
خلاصهٔ خبر در چند خط
چه کسانی: تویوتا موتور و Waymo، در قالب «مرحلهٔ بعدی» همکاریای که اردیبهشت ۱۴۰۴ (آوریل ۲۰۲۵) شروع شد.
کدام خودرو: یک bZ4X سفارشی، یعنی شاسیبلند تمامبرقی تویوتا، که برای تاکسی بدون راننده تجهیز شده است.
کجا ساخته میشود: کارخانهٔ تاکائوکا در شهر تویوتا. به گفتهٔ دو شرکت، کل کار «زیر یک سقف» انجام میشود؛ از مونتاژ خودروی پایه تا نصب سختافزار خودران Waymo.
کی: آزمایش و اعتبارسنجی ناوگان در ژاپن از ۲۰۲۷؛ استقرار در بریتانیا و بازارهای دیگر «در سالهای بعد».
سطح خودرانی: سطح ۴، یعنی خودرو در محدودهٔ مشخص بدون هیچ رانندهٔ انسانی حرکت میکند.
امکانات مسافر: فضای پای بیشتر در ردیف عقب، درهای خودکار، درِ صندوق برقی و نورپردازی داخلی.
چه چیزی اعلام نشده: قیمت، تعداد خودرو، نسل سنسورها و تاریخ دقیق سوار شدن اولین مسافران.
تاکسی خودران سطح ۴ یعنی چه؟
انجمن مهندسان خودرو آمریکا (SAE) رانندگی خودکار را به شش سطح، از صفر تا ۵، تقسیم کرده است. در سطحهای ۱ و ۲، مثل کروز کنترل هوشمند یا دستیار حفظ خط، راننده باید همیشه حواسش به جاده باشد. در سطح ۴ خودرو در یک منطقهٔ مشخص و در شرایط تعریفشده، همهٔ کار رانندگی را خودش انجام میدهد و اصلاً به راننده نیاز ندارد. سطح ۵ یعنی رانندگی بدون راننده در هر جا و هر شرایطی که هنوز هیچ شرکتی به آن نرسیده است.
تاکسیهای Waymo در آمریکا از نوع سطح ۴ هستند: مسافر با اپلیکیشن خودرو را صدا میزند و پشت فرمان هیچکس نیست. Waymo مجموعهٔ سنسورها، کامپیوتر و نرمافزار رانندگیاش را «راننده Waymo» (Waymo Driver) مینامد. این شرکت خودش خودرو نمیسازد؛ این «راننده» را روی خودروی شرکتهای دیگر نصب میکند.
چه چیزی در این همکاری تازه است؟ ساخت روی خط تولید
نکتهٔ اصلی خبر، روش ساخت است. به نوشتهٔ وبسایت The Verge، Waymo تا امروز خودروی کامل را از کارخانه میخرید، آن را به یک تأسیسات جداگانه میفرستاد و آنجا سنسورها، کامپیوترها و سیمکشی اضافه را نصب میکرد. این روش کند و پرهزینه است، چون هر خودرو دو بار جابهجا و دو بار روی آن کار میشود.
در مدل جدید، تویوتا تجهیزات Waymo را در همان کارخانه و در همان زمانی که خودرو ساخته میشود، نصب میکند. مزیتهای احتمالی این روش:
هزینهٔ کمتر: کار تکراری، قطعات نگهدارندهٔ دستساز و حملونقل دوباره حذف میشود.
کیفیت یکنواختتر: نصب سنسور در کارخانهای با استانداردهای تولید انبوه تویوتا انجام میشود، نه در یک کارگاه جانبی.
سرعت گسترش ناوگان: وقتی تولید انبوه شروع شود، رساندن صدها خودرو به شهرهای جدید سادهتر است.
البته کاهش هزینه فعلاً یک برداشت تحلیلی است؛ دو شرکت هیچ عددی برای قیمت یا صرفهجویی منتشر نکردهاند.
این خبر برای ژاپن چه اهمیتی دارد؟
تویوتا و Waymo در بیانیهشان این پروژه را «اولین سرویس تاکسی کاملاً خودران ژاپن با خودروهای تولید انبوه داخلی» توصیف کردهاند. برای فهم این ادعا باید بدانیم Waymo الان در ژاپن کجای کار است.
وضعیت فعلی Waymo در توکیو
Waymo با دو شریک ژاپنی کار میکند: GO، بزرگترین اپلیکیشن درخواست تاکسی ژاپن، و نیهون کوتسو (Nihon Kotsu)، از تاکسیرانیهای مهم توکیو. طبق صفحهٔ رسمی Waymo در ژاپن، خودروهای این شرکت فعلاً با رانندهٔ آموزشدیدهٔ نیهون کوتسو پشت فرمان در هفت منطقهٔ توکیو حرکت میکنند؛ از جمله میناتو، شینجوکو، شیبویا و چیودا. Waymo صریحاً نوشته است که فعلاً در توکیو مسافر جابهجا نمیکند.
خبرگزاری رویترز ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ (۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶) گزارش داد که Waymo، GO و نیهون کوتسو قصد دارند در سال ۲۰۲۷ اولین تاکسی تجاری کاملاً بدون رانندهٔ ژاپن را در توکیو راه بیندازند؛ اول با ناوگانی کوچک و بعد تا حدود ۱۰۰ خودرو. این برنامه به مجوزهای دولتی و نتیجهٔ آزمایشها بستگی دارد.
چرا خودروی ساخت ژاپن مهم است؟
خودروهایی که Waymo الان در توکیو آزمایش میکند، جگوار I-PACE هستند؛ یعنی خودرویی از یک برند غیرژاپنی. استفاده از خودرویی که در خود ژاپن و توسط تویوتا ساخته میشود، دو مزیت دارد. اول اینکه اعتماد مردم و نهادهای ژاپنی به نام تویوتا بالاست. دوم اینکه تأمین قطعه، تعمیر و پشتیبانی خودرو در داخل کشور سادهتر است. البته در بیانیه گفته نشده است که bZ4Xها دقیقاً از چه تاریخی وارد سرویس توکیو میشوند.
ناوگان Waymo تا امروز: bZ4X چهارمین خودرو
bZ4X به فهرست خودروهایی اضافه میشود که Waymo روی آنها کار میکند. جدول زیر وضعیت هر کدام را بر اساس منابع رسمی و گزارشهای معتبر نشان میدهد:
خودرو | سازنده | وضعیت |
|---|---|---|
Jaguar I-PACE | جگوار لندروور (بریتانیا) | اصلیترین خودروی سرویس مسافری فعلی در آمریکا؛ در حال آزمایش در توکیو و لندن |
Waymo Ojai | بر پایهٔ خودروی Zeekr (چین) | از سال ۲۰۲۶ در چند شهر آمریکا مسافر جابهجا میکند |
Hyundai IONIQ 5 | هیوندای (کره جنوبی) | در حال آزمایش خودران با متخصص پشت فرمان (طبق وبلاگ Waymo، تیر ۱۴۰۵) |
Toyota bZ4X | تویوتا (ژاپن) | تازه اعلامشده؛ آزمایش در ژاپن از ۲۰۲۷ |
این تنوع با راهبرد Waymo همخوان است. این شرکت میخواهد نشان دهد «راننده Waymo» روی خودروهای مختلف کار میکند و خودش نقش تأمینکنندهٔ فناوری را دارد، نه خودروساز.
بریتانیا و بازارهای دیگر
بیانیه میگوید پس از ژاپن، bZ4Xها در «سالهای بعد» به بریتانیا و بازارهای دیگر Waymo میرسند. Waymo مهر ۱۴۰۴ (اکتبر ۲۰۲۵) اعلام کرده بود که میخواهد در سال ۲۰۲۶ در لندن سفر بدون راننده ارائه کند. طبق صفحهٔ رسمی Waymo در بریتانیا، این شرکت هنوز در لندن سفر تجاری ارائه نمیکند و خودروهایش با متخصص پشت فرمان در حال آزمایش هستند. شروع سرویس بدون راننده در لندن به مجوز دولت بریتانیا وابسته است.
بنابراین bZ4X احتمالاً اولین خودروی Waymo در لندن نخواهد بود، بلکه خودرویی برای گسترش بعدی ناوگان است. تاریخ دقیقی برای ورود آن به بریتانیا اعلام نشده است.
Waymo چقدر بزرگ است و ادعای ایمنیاش چیست؟
برای اینکه وزن این همکاری روشن شود، چند عدد که Waymo خودش منتشر کرده مفید است:
بیش از ۵۰۰ هزار سفر در هفته در بیش از ۱۵ شهر بزرگ آمریکا (صفحهٔ رسمی Waymo در ژاپن).
بیش از ۳۰۰ میلیون کیلومتر رانندگی در جادههای عمومی.
هدف اعلامشده برای پایان ۲۰۲۶: یک میلیون سفر پولی در هفته در آمریکا (به گفتهٔ تکدرا ماواکانا، مدیرعامل مشترک Waymo، در بهمن ۱۴۰۴).
دیمیتری دولگوف، مدیرعامل مشترک دیگر Waymo، در بیانیهٔ این همکاری گفته است که در مناطقی که Waymo فعال است، این شرکت از نظر تصادفهای منجر به جراحت جدی «تا ۲۰ برابر ایمنتر از رانندهٔ انسانی» بوده است. این عدد ادعای خود Waymo و بر اساس دادههای خود این شرکت است، نه نتیجهٔ یک بررسی مستقل در این خبر.
چه چیزهایی قطعی است و چه چیزهایی نه؟
موضوع | وضعیت |
|---|---|
ساخت bZ4X خودران در کارخانهٔ تاکائوکا | قطعی؛ در بیانیهٔ رسمی دو شرکت آمده است |
شروع آزمایش و اعتبارسنجی در ژاپن در ۲۰۲۷ | برنامهٔ اعلامشده |
سرویس مسافری بدون راننده در توکیو در ۲۰۲۷ | هدف شرکتها؛ وابسته به مجوز دولت ژاپن |
ورود به بریتانیا | فقط «سالهای بعد»؛ بدون تاریخ |
ارزانتر شدن تاکسی خودران | برداشت تحلیلی؛ عددی اعلام نشده |
خودروی خودران شخصی تویوتا با فناوری Waymo | فقط «ادامهٔ بررسی»؛ هیچ محصولی اعلام نشده |
خودروی خودران شخصی تویوتا هم در راه است؟
هنوز نه. در توافق اولیهٔ اردیبهشت ۱۴۰۴ هم گفته شده بود که دو شرکت استفاده از فناوری Waymo در خودروهای شخصی نسل بعد تویوتا را بررسی میکنند. بیانیهٔ جدید فقط میگوید این بررسی «ادامه دارد». یعنی فعلاً هیچ مدل، تاریخ یا قیمتی برای خودروی شخصی خودران تویوتا وجود ندارد.
بخش دیگر همکاری به Woven by Toyota، شرکت نرمافزار و فناوری حملونقل تویوتا، مربوط است. دو شرکت قرار است بررسی کنند که دادهها و تجربهٔ رانندگی واقعی Waymo چطور میتواند ایمنی جاده را برای بقیهٔ خودروها و کاربران جاده هم بیشتر کند؛ مثلاً از طریق اتصال خودرو به زیرساختهای ترافیکی.
این همکاری برای آیندهٔ تاکسیهای خودران چه معنایی دارد؟
مشکل اصلی تاکسیهای خودران در سالهای اخیر فقط نرمافزار نبوده؛ ساخت ارزان و انبوه خودرو هم یک گره بزرگ بوده است. همکاری با تویوتا، که سالانه میلیونها خودرو تولید میکند، نشان میدهد Waymo میخواهد از مرحلهٔ «خودروهای تبدیلشدهٔ محدود» به مرحلهٔ تولید صنعتی برسد. مشابه همین روند را در صنعتهای دیگر هم دیدهایم: وقتی یک فناوری از آزمایشگاه بیرون میآید، رقابت اصلی به هزینه و مقیاس تولید میرسد. مثلاً در پروژهٔ Project Suncatcher گوگل هم، که Alphabet پشت آن است، بحث اصلی این است که یک ایدهٔ آزمایشی چطور به مقیاس واقعی برسد.
از طرف دیگر، سرعت این مسیر را قانونگذاران تعیین میکنند، نه فقط شرکتها. همانطور که در خبر قانون جدید FCC دربارهٔ آزمایشگاههای تست دستگاهها دیدیم، مقررات میتواند زنجیرهٔ ساخت و عرضهٔ سختافزار را تغییر دهد. برای Waymo هم شروع سرویس بدون راننده در توکیو و لندن، به مجوز دولتها وابسته است.
سؤالهای پرتکرار
Waymo چیست؟
Waymo شرکت فناوری رانندگی خودکار متعلق به Alphabet، شرکت مادر گوگل، است. این شرکت در چند شهر آمریکا سرویس تاکسی بدون راننده دارد و مسافران با اپلیکیشن Waymo خودرو را صدا میزنند.
تویوتا bZ4X چه خودرویی است؟
bZ4X یک شاسیبلند (SUV) تمامبرقی تویوتاست. نسخهٔ Waymo آن با سنسورها و کامپیوتر رانندگی خودکار Waymo، فضای پای بیشتر در عقب، درهای خودکار و درِ صندوق برقی ساخته میشود.
کی میتوان سوار تاکسی خودران bZ4X شد؟
تاریخ دقیقی اعلام نشده است. آزمایش و اعتبارسنجی ناوگان در ژاپن از ۲۰۲۷ شروع میشود. Waymo و شرکای ژاپنیاش هدف گرفتهاند که سرویس بدون رانندهٔ توکیو در ۲۰۲۷ راه بیفتد، اما این به مجوز دولت بستگی دارد.
آیا این تاکسیها راننده دارند؟
هدف نهایی، سفر کاملاً بدون راننده (سطح ۴) است. اما در دوران آزمایش، Waymo معمولاً یک متخصص آموزشدیده را پشت فرمان میگذارد؛ همان کاری که الان در توکیو و لندن انجام میدهد.
چرا ساخت روی خط تولید مهم است؟
چون Waymo دیگر لازم نیست خودروی آماده را جدا تبدیل کند. نصب تجهیزات در کارخانهٔ تویوتا کار تکراری و حمل دوباره را حذف میکند و میتواند ساخت تاکسی خودران را ارزانتر و سریعتر کند؛ هرچند عدد دقیقی منتشر نشده است.
آیا تویوتا خودروی شخصی خودران با فناوری Waymo میفروشد؟
فعلاً نه. دو شرکت فقط گفتهاند امکان استفاده از فناوری Waymo در خودروهای شخصی تویوتا را بررسی میکنند. هیچ مدل یا تاریخی اعلام نشده است.
این سرویس به ایران یا خاورمیانه میآید؟
در بیانیه فقط ژاپن، بریتانیا و «دیگر بازارهای Waymo» نام برده شدهاند. Waymo تا امروز برنامهای برای ایران یا خاورمیانه اعلام نکرده است.
منابع
Toyota Global Newsroom، «Toyota and Waymo Advance Autonomous Driving Collaboration for Safer Streets and Freedom of Movement for All»، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶: global.toyota
وبلاگ رسمی Waymo (Waypoint)، همان بیانیه، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶: waymo.com/blog
The Verge، «Waymo’s next robotaxi is a purpose-built Toyota bZ4X»، اندرو هاوکینز، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶: theverge.com
صفحهٔ رسمی Waymo در ژاپن: waymo.com/waymo-in-japan
صفحهٔ رسمی Waymo در بریتانیا: waymo.com/waymo-in-uk
Reuters، «Waymo, Japanese partners target driverless taxi service in Tokyo in 2027»، ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶: reuters.com
وبلاگ Waymo، «Waymo and Toyota Outline Strategic Partnership to Advance Autonomous Driving Deployment»، ۲۹ آوریل ۲۰۲۵: waymo.com



